Op 6 oktober 2026 verscheen een humanoïde robot bij de parlementaire controle van de commissie voor Wetenschap, ICT, Omroep en Communicatie van de Koreaanse Nationale Vergadering.
Parlementslid Lee Jung-heon, die de robots had meegebracht, wees op de snelle groei van de Chinese humanoïde-industrie (de humanoïden waren Chinese producten). Na de demonstratie benadrukte hij de kloof tussen de Chinese en Koreaanse humanoïde-industrie.
Toch zien we humanoïden nog nauwelijks om ons heen. Af en toe komen we een robot tegen die in een restaurant eten serveert, maar die is nog lang geen humanoïde.
Er zijn tot nu toe inderdaad nog maar weinig humanoïden verkocht. Volgens World Robotics 2026, dat de International Federation of Robotics (IFR) in september publiceerde, werden er in 2025 wereldwijd ongeveer 7.000 verkocht. De IFR ziet deze markt als “op de drempel van laboratorium naar pilottoepassing”.
Zal de humanoïdemarkt dus blijven groeien? Daar lijkt het op. Een markt van slechts 7.000 robots telt immers al 26.000 octrooien, gemeten in octrooifamilies.
Het zevende onderwerp van “De wereld door octrooien” is de humanoïde robot. Op basis van het rapport Humanoid Robotics: What Patent Data Reveals, dat octrooianalysebedrijf LexisNexis IP in juli van dit jaar uitbracht, en de IP5-cijfers van het ministerie van Intellectuele Eigendom heb ik het beeld in drie punten samengevat.
📈 7.000 robots, 26.000 octrooien
LexisNexis verdeelt humanoïde-octrooien in drie categorieën: morfologie (Morphology), voor mensvormige lichamen, tweebenig lopen en gelede ledematen; besturing en planning (Control & Planning), voor het coördineren van bewegingen; en interactiesystemen (Interaction Systems), voor het grijpen en hanteren van voorwerpen.
Octrooien voor interactie en voor besturing en planning betreffen daarbij geen technologieën die exclusief bij humanoïden horen. Ook octrooien voor industriële robots, logistieke automatisering en operatierobots worden hierin meegeteld. De octrooien in deze twee technologiecategorieën stijgen sinds het midden van de jaren 2010 gestaag en bereikten in 2024 respectievelijk ongeveer 1.600 en 2.100 per jaar.
Morfologie-octrooien voor mensvormige lichamen vormen daarentegen een categorie die specifiek is voor humanoïden. Van 2016 tot en met 2022 schommelden ze tussen 500 en 700 per jaar. Vanaf 2023 namen ze sterk toe en in 2025 bereikten ze hetzelfde niveau als de interactie-octrooien.
Het jaar 2023, waarin de morfologie-octrooien in beweging kwamen, valt samen met de oprichtingsgolf die de IFR beschreef. De IFR merkte op dat veel van de 174 humanoïdefabrikanten pas de afgelopen jaren zijn opgericht en dat deze golf samenviel met de doorbraken in generatieve AI. Dankzij AI-modellen kunnen robots taken leren door demonstraties te bekijken en gesproken opdrachten omzetten in bewegingen. Die vooruitgang werd mogelijk doordat een tijdperk aanbrak waarin, als er maar een lichaam is, het brein kan worden geleend.
🌏 China in aantallen, de Verenigde Staten in invloed
Om de octrooipositie per land te onderzoeken, deelde LexisNexis octrooien in naar de locatie van de uitvinder en maakte het jaarlijkse grafieken. Volgens de grafiek waren Chinese uitvinders in 2010 goed voor 103 octrooifamilies, minder dan Japan (168) en evenveel als Korea (104). Daarna versnelde de groei: van 579 in 2015 naar 1.210 in 2016, een verdubbeling in één jaar. Inmiddels neemt China meer dan de helft van alle octrooien wereldwijd voor zijn rekening.
Een vergelijking voor 2023, waarvoor de publicatie is afgerond (latere jaren zijn onvolledig door de publicatievertraging van 18 maanden), geeft China 2.480, Japan 403, Korea 271, de Verenigde Staten 245 en Duitsland 93. China alleen heeft meer dan tweemaal het gezamenlijke aantal van de andere vier.
Ook valt op dat Korea meer heeft dan de Verenigde Staten. Dat is sinds 2019 bijna ieder jaar zo.
Maar bij octrooien gaat het niet alleen om aantallen. Ook hun kracht en invloed tellen mee. Met de Patent Asset Index (PAI) beoordeelde LexisNexis de invloed van portefeuilles door te combineren hoe vaak individuele octrooien in latere uitvindingen worden geciteerd en in hoeveel landen bescherming is gevestigd.
Als we morfologie-octrooien met deze maatstaf bekijken, verandert de rangorde. Bij aantallen actieve octrooien heeft China 73%, Korea 11%, Japan 7% en de Verenigde Staten 5%. Bij invloed is het China 63%, de Verenigde Staten 11%, Japan 10% en Korea 7%. De Verenigde Staten staan qua aantal vierde, maar qua invloed tweede, en hun gemiddelde invloed per octrooi is de hoogste van de drie landen.
Welke bedrijven vragen humanoïde-octrooien aan? De tien invloedrijkste organisaties volgens LexisNexis zijn Fanuc, Alphabet, Ubtech, Kawasaki Heavy Industries, de Chinese Academy of Sciences, Nvidia, Strong Force, het Harbin Institute of Technology, Intuitive Surgical en Samsung.
Interessant is dat humanoïde-octrooien bij negen van deze organisaties — allemaal behalve Ubtech — minder dan 10% van hun totale portefeuille uitmaken. Het zijn dus geen humanoïdespecialisten, maar organisaties die actief zijn in industriële robotica, zoeken, halfgeleiders of operatierobots en daarnaast humanoïde-octrooien aanvragen.
Er zijn ook bedrijven die zich uitsluitend op humanoïden richten. Tot de tien grootste gespecialiseerde humanoïdestart-ups van LexisNexis behoren Fourier, Agibot, LimX, Pudu en Unitree; zes van de tien zijn Chinees. Ook van de 174 fabrikanten die de IFR telde, bevindt meer dan de helft zich in China.
🧠 Waarom ook bedrijven die geen robots maken in de top tien staan
De concurrentie om humanoïde-octrooien beperkt zich niet tot het robotlichaam zelf. Ook de software, die als het “brein” van de robot fungeert, is een kerngebied van de humanoïde- en robotindustrie.
De kern van dit “brein”-gebied wordt gevormd door Robot Foundation Models. Deze AI-modellen zetten camerabeelden en gesproken opdrachten om in bewegingen. Bekende voorbeelden zijn GR00T van Nvidia en Gemini Robotics van Google DeepMind. Daarom behoren het eerder genoemde Alphabet en Nvidia tot de tien invloedrijkste organisaties zonder robots te verkopen.
Het Korea Institute of Machinery and Materials beschrijft in een rapport van april dit jaar de mondiale concurrentie in de humanoïde-industrie langs vijf assen: AI- en software-intelligentie, hoogwaardige precisieonderdelen, massaproductie en prijs, verticale integratie, en HRI en praktijktesten.
De Verenigde Staten behalen de maximale score voor AI- en software-intelligentie, China voor massaproductie en prijs en voor verticale integratie. Korea scoort 4 voor hoogwaardige precisieonderdelen en verticale integratie, maar 3 voor AI- en software-intelligentie en 2 voor praktijktesten.
Het rapport duidt de grafiek als volgt: de Verenigde Staten beheersen met AI-foundationmodellen en halfgeleiders het brein van humanoïden, terwijl China via de concurrentie in massaproductie tussen meer dan 140 bedrijven het lichaam en de prijs beheerst. Van de nieuwe humanoïdemodellen die in 2025 verschenen, kwam 70% van Chinese bedrijven. Unitree introduceerde de R1 van 5.900 dollar in het jaar na de H1 van 90.000 dollar uit 2024. Het rapport verwacht dat de productiekosten, nu ongeveer 35.000 dollar per robot, binnen vijf jaar dalen tot 13.000 à 17.000 dollar.
Octrooien voor het brein laten hetzelfde beeld zien. Volgens de cijfers van het ministerie van Intellectuele Eigendom had China in de eerste helft van 2026 66,3% van de octrooien voor Robot Foundation Models, de Verenigde Staten 14,1% en Korea 8,8%. De Verenigde Staten stijgen van 5% bij de morfologie-octrooien voor het lichaam naar 14% bij het brein.
Hetzelfde rapport stelt vast dat Korea wel een hardwarebasis heeft in halfgeleiders, batterijen en communicatie-infrastructuur, maar zwak staat in fundamentele AI-technologie en de toeleveringsketen voor humanoïdespecifieke onderdelen. Het stelt vervolgens een tweesporenaanpak voor: kernonderdelen zoals actuatoren en regelaars intern ontwikkelen en voor foundationmodellen samenwerken met big tech om de achterstand te verkleinen, met 2030 als einddatum.
🧭 Tot slot
Persoonlijk vind ik de uitgangspositie van Korea niet slecht. Niet ieder land staat immers op een bepaald gebied op de tweede plaats in de wereld. Wat ontbreekt, is technologie voor het brein en de omschakeling van octrooien van onderzoeksinstellingen naar producten van bedrijven.
Een markt waarin 7.000 robots zijn verkocht, met 26.000 octrooifamilies. Net als in andere nieuwe sectoren worden bij humanoïden al octrooiposities ingenomen voordat de markt wordt betreden. De huidige geringe technologische rijpheid lijkt mij het smalle overgebleven venster waarin laatkomers nog een vroege positie kunnen verwerven.
De prijs van Unitrees humanoïden daalde in twee jaar van 90.000 naar 5.900 dollar: van de prijs van een auto naar die van een paar laptops. Goldman Sachs verwacht alleen al in 2035 een verkoop van 2,1 miljoen exemplaren. Het tafereel van een robot die tijdens de parlementaire controle een parlementslid de hand schudt en danst, leek misschien een show, maar het zou veel eerder dan we denken dagelijks leven kunnen worden.
Wat zullen robots in de nabije toekomst naast ons doen?
De reeks “De wereld door octrooien” zal ook in de toekomst op onregelmatige momenten verschijnen.
#TussenTechnologieEnRegels #DeWereldDoorOctrooien #Humanoïden #Robots #PhysicalAI #Octrooien